ARABULUCULUK NEDİR?
Arabuluculuk en genel tanımıyla sistematik teknikler uygulanarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafların bir araya getirilmesi, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması halinde çözüm önerisinin de getirilebildiği, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla yürütülen, dava şartı olarak düzenlenen arabuluculuk dışında sürece başvurulmasında ve her halükârda sürecin yürütülmesinde ve sonlandırılmasında ihtiyarî olarak gerçekleştirilen uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Arabuluculuk her ne kadar ihtiyari olsa da kanuni düzenlemelerle bazı uyuşmazlıklar dava açmadan önce zorunlu yol olarak düzenlenmiştir. Örneğin Bursa’da tarafınıza miras kalmış bir taşınmazın ortaklığını sona erdirmek ve kendi payınızın değerini almak istiyorsunuz. Bu uyuşmazlık için açmanız gereken ortaklığın giderilmesi davasını 1.09.2023 tarihinden önce doğrudan Bursa Sulh Hukuk Mahkemelerinde açabiliyorken, bu tarihten sonra ise yasal düzenleme gereği öncelikle arabulucuya başvurmanız gerekiyor.
ARABULUCUYA BAŞVURUNUN ZORUNLU OLDUĞU ALANLAR NELERDİR?
Arabuluculuk ülkemizde ilk olarak işçi-işveren uyuşmazlıklarında zorunlu hale getirilmiş ve yasal düzenlemelerle birlikte ticari uyuşmazlıklar, tüketici uyuşmazlıkları, kiracı-kiraya veren uyuşmazlıkları ve taşınmaz-kira uyuşmazlıkları da zorunlu hale getirilmiştir.
6325 sayılı kanunun 18/B fıkrası ile 01.09.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren alanlar ise aşağıda sıralandığı gibidir:
a) Kiralanan taşınmazların 2004 sayılı Kanuna göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine
ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar.
b) Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin
uyuşmazlıklar.
c) 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan
uyuşmazlıklar.
ç) Komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar.
ARABULUCUYA BAŞVURU YAPILMAZSA NE OLUR?
Yukarıda vermiş olduğumuz örnekle devam edecek olursak Bursa ilindeki taşınmazın ortaklığın satış suretiyle giderilmesi için doğrudan Bursa Sulh Hukuk Mahkemeleri’ne dava açıldığı takdirde mahkemece davanız usulden reddedilecektir. Bu durumda tüm emek, zaman ve paranız da boşa gitmiş olacağından, hangi uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu hususunda bir avukata başvurmanızda büyük fayda vardır.