BOŞANMA DAVASI NASIL AÇILIR?

Boşanma davası eşlerden birinin aile mahkemesine, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesine vereceği bir boşanma dilekçesi ile tek taraflı olarak açılabileceği gibi, eşlerin birlikte başvuru yapmaları ve boşanma yönündeki ortak iradelerini bir boşanma protokolüne bağlamak suretiyle anlaşmalı olarakta davayı açabilirler.

BOŞANMA DAVASI AÇARKEN HARÇ VE MASRAFLARI KİM ÖDER ?

Boşanma davası da dahil olmak üzere açılan bir davada harç ve masraflar davacı tarafından ödenmektedir. Başlangıçta ödenen bu masraflar dava sonunda davanın kabulü veya reddi durumlarına göre farklı şekillerde sorumluluk doğabilmektedir. Davanın yargılama sonunda kabül edilmesiyle diğer bir deyişle davacının davasını kazanması durumunda, mahkemece davacının başlangıçta yapmış olduğu harç ve masrafların davalıdan tahsil edilmesine karar verilir. Bu sebeple dava sonunda haklılık durumuna göre harç ve masraflardaki sorumluluk durumu netleşecek ancak başlangıçta bu masraflar davacı tarafından ödenecektir.

Anlaşmalı boşanma durumunda da yine davayı taraflardan biri açacak ve dava masraflarını ödeyecektir. Harç ve masrafların kime ait olduğu anlaşmalı boşanma protokolünde yer verilmeli ya da tarafların harç ve masraflara yönelik herhangi bir talebi olmadığı yönünde beyanı protokolde bulunmalıdır.

BOŞANMA DAVASINDA ADLİ YARDIMDAN YARARLANABİLİR MİYİM?

Öncelikle adli yardım hakkında herhangi bir bilginiz yok ise site içerisinde yer alan ‘‘Adli Yardım Nedir ?’’ adlı makalemizi okuyabilirsiniz. Adli yardım Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinde düzenlenmiştir.  Kısaca diğer dava ve takip işlerinde olduğu gibi, boşanma davası için  de gerekli yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişilerin taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabileceği öngörülmüştür.

Yine boşanma davasında avukatlık ücretini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun kişiler sıklıkla baroların adli yardım servislerine başvuru yapmakta ve yapılan değerlendirme sonunda ücretsiz şekilde avukatlık hizmetinden faydalanmaktadır. Ancak yapılan bu başvurular sonucunda baroya ve listeye kayıtlı avukatlardan atama yapılmakta olup avukat seçme şansı bulunmamaktadır.

BOŞANMA DAVASI NE KADAR SÜRER ?

Tüm davalarda olduğu gibi boşanma davalarının da süreç içerisinde gelişen durumlara bağlı olarak çeşitli dinamikleri bulunmaktadır. Dava süreleri anlaşmalı boşanmalarda tek celsede bitebilmekteyken, çekişmeli boşanma davalarında yani tarafların yarışan menfaatlerinin bulunması durumunda ;tanık sayısı, bilirkişi raporları, kurum ve kuruluşlarla yapılan yazışmalar gibi farklı etkenlerle dava süresi uzamaktadır.

Ancak yaklaşık bir zaman aralığı vermek gerekirse çekişmeli bir boşanma davası en iyi ihtimalle 6-8 ay ile 1 – 1,5 yıl aralığında bitmektedir. Bu zaman aralığı davada dayanılan husus ve delillerin kapsamına göre değişebilmektedir.

BOŞANMA SEBEPLERİ NELERDİR ?

Boşanma sebepleri Türk Medeni Kanunu’nun ikinci kitap ikinci kısmında düzenlenmiştir. Buna göre boşanma sebepleri zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin sarsılması olarak sayılmıştır.

Kanunda sayılan boşanma sebeplerine bağlı olarak dava açılırken hangi boşanma sebebine dayanıldığı büyük önem arz etmektedir. Dayanılan sebep her ne kadar geçerli ve mevcut olsa da sebebe bağlı süre ve ispat açısından doğru bir değerlendirme yapmak için bu hususta bir avukatın/boşanma avukatının yardımından faydalanmak ileride bir mağduriyete yol açılmaması için büyük önem taşımaktadır.

ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI

Anlaşmalı boşanma davası taraflardan biri tarafından açılarak diğer tarafın açılan davayı kabulü ile yapılabileceği gibi iki tarafça hazırlanan ortak protokolün mahkemeye sunulması yolu ile de açılabilir. Anlaşmalı boşanma davası tek celsede karara bağlanan bir dava türü olduğundan anlaşılan hususlar protokolde eksiksiz olarak yer almalıdır. Anlaşmaya yazılan hususlar hakkında sonradan dava açmak mümkün olmadığından bu konuda tecrübeli bir boşanma avukatından yardım almanız süreci eksiksiz ve hızlı bir şekilde tamamlamanızı sağlayacaktır.

Anlaşmalı boşanma davasında taraflar boşanma ve ferileri olan maddi ve manevi tazminat, nafaka ve velayet gibi hususlarda anlaşmaya varmış olmak zorundadır. Ancak boşanma veya ayrılığın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz. Mal paylaşımı davası ise protokolde yer verilmeyerek ayrı bir dava ile açılabilmektedir. Anlaşmalı boşanma davası bittikten sonra tarafların verilen karara karşı 2 haftalık itiraz süresi bulunmaktadır. Bu süre içinde tarafların birinin veya her ikisinin de itirazı ile sürecin istinaf incelemesine taşınması mümkündür. Ancak uygulamada taraflarca gerekçeli karar yazıldıktan sonra elden tebliğ alma yoluyla süreç hızlandırılabilmektedir.

ÇEKİŞMELİ BOŞANMA DAVASI

Çekişmeli boşanma davası tarafların boşanma veya ferileri üzerinde anlaşamadığı ve menfaatlerinin birbirleriyle uyuşmadığı durumlarda açılan bir boşanma dava türüdür. Bu dava da taraflardan biri boşanmak isterken diğer taraf boşanmak istemiyor olabilir veya her iki tarafta boşanmak isterken nafaka veya velayet gibi konularda anlaşamıyor olabilir. Boşanma davasında her ne kadar davacı taraf boşanmayı talep ediyor olsa da hakim tarafların boşanması yerine ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı bulunduğu takdirde ayrılığa karar verilebilir. Hakim tarafından boşanma kararının verilmesi için davacının haklı sebeplerini mahkeme huzurunda tanık ve diğer delillerle ispatlanması gerekmektedir. Davacının davasını ispatlayamaması sebebiyle boşanma davası reddedilebilir.

BOŞANMA DAVASI NEREDE AÇILIR?

Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yerde açılmalıdır.

BOŞANAN KADIN ESKİ SOYADINI KULLANABİLİR Mİ?

Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceğinin ispatlanması durumunda talep üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verebilmektedir. Ancak bu durum koca tarafından menfaatine aykırı olduğu ileri sürülerek mahkemeye ispatlanırsa bu durumda kadın kocanın yani eski eşinin soyadını artık taşıyamayacaktır.

BOŞANMADA MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

Türk Medeni Kanununa göre maddi tazminat mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu tarafça kusurlu taraftan uygun bir miktar olarak istenebilir. Manevi tazminat ise boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olan diğer taraftan uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebileceği bir tazminattır.

Yerleşik Yargıtay kararlarına göre tazminat zenginleşme aracı olmayacağı gibi diğer tarafı da fakirleştirmemelidir. Maddî tazminat mahkemece toptan veya durumun gereklerine göre taksitler halinde belirlenebilmektedir. Manevî tazminatın ise taksitler halinde ödenmesine karar verilememektedir.

Taksitler halinde ödenmesine karar verilen maddî tazminatın, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkmaktadır. Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde taksit olarak belirlenen maddi tazminat mahkeme kararıyla kaldırılır. Yine tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde taksitin artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Bu hususlar nafaka alacakları yönünden de geçerlidir.